Webkwestie Zuid-Afrika: Nederlands aan de andere kant van de wereld?

Leerkracht

Titel:	Zuid-Afrika: Nederlands aan de andere kant van de wereld?
Onderwerp:	Sporen van Nederlands in Zuid-Afrika
Omschrijving:	Leerlingen ontdekken in deze webkwestie hoe taal, geschiedenis en cultuur Nederland en Zuid-Afrika met elkaar verbinden. Ze onderzoeken Afrikaanse woorden, de komst van de VOC aan de Kaap, de vele talen van Zuid-Afrika en herkenbare plaatsnamen op de kaart.
Uitvoering door:	1 leerling(en).
Tijdsinvestering:	4 uur.
Wat wordt er gemaakt:	Een Afrikaans-Nederlands woordenlijstje Een korte taalvergelijking Een voorbeeld van een valse vriend Een historische tijdlijn Een talenoverzicht van Zuid-Afrika Een kleine reisgids van Zuid-Afrika Een eindantwoord op de hoofdvraag
Leerniveau(s):	Basisonderwijs: groep 7, groep 8, Plusklas \| Voortgezet onderwijs: Havo1, Vwo1
Vakgebieden:	aardrijkskunde, geschiedenis, verrijking
Leerpunten:	Na deze webkwestie weet de leerling: dat Afrikaans verwant is aan het Nederlands De leerling ontdekt dat veel Afrikaanse woorden op Nederlandse woorden lijken en begrijpt dat Afrikaans is ontstaan uit het Nederlands dat vroeger aan de Kaap werd gesproken. dat talen kunnen veranderen De leerling ziet dat Afrikaans een eigen taal is geworden, met andere spelling, eenvoudigere werkwoordsvormen en invloeden uit andere talen. waarom Nederlanders naar de Kaap kwamen De leerling leert dat de VOC in 1652 bij de Kaap een verversingspost gebruikte voor schepen op weg naar Azië. welke rol Jan van Riebeeck, de VOC en Kasteel de Goede Hoop speelden De leerling begrijpt dat deze onderdelen belangrijk zijn voor de Nederlandse invloed in Zuid-Afrika. dat Zuid-Afrika veel meer is dan alleen Afrikaans of Nederlandse sporen De leerling ontdekt dat Zuid-Afrika een land is met veel talen, bevolkingsgroepen, culturen en een ingewikkelde geschiedenis. wat apartheid, Nelson Mandela en de Regenboognatie betekenen De leerling leert waarom Mandela belangrijk was en waarom Zuid-Afrika vaak wordt gezien als een land waarin veel verschillende groepen samenleven. dat geschiedenis zichtbaar blijft in plaatsnamen en landschappen De leerling herkent Nederlandse of Afrikaanse sporen in plaatsnamen zoals Stellenbosch, Kaapstad, Franschhoek, Johannesburg en Oranjerivier. dat je informatie uit bronnen moet vergelijken en in eigen woorden verwerken De leerling oefent met zoeken, selecteren, samenvatten en kritisch nadenken over informatie.
Extra materialen:	Geen
Auteur:	John Demmers

Instructie voor de leerkracht

De rol van de leerkracht is bij deze webkwestie vooral die van begeleider en procesbewaker. De opdrachten zijn zo geschreven dat leerlingen grotendeels zelfstandig of in tweetallen kunnen werken.
De leerlingen kunnen gebruikmaken van een werkblad. Dit werkblad kunnen zij ook zelfstandig downloaden via de pagina Werkwijze.

Je kunt het werkblad hier downloaden:
Bespreek vooraf kort dat Zuid-Afrika niet alleen vanuit Nederlands perspectief bekeken moet worden. De Nederlandse invloed is één onderdeel van het verhaal, maar Zuid-Afrika heeft een veel bredere geschiedenis met veel talen, bevolkingsgroepen en culturen.
Stimuleer leerlingen om informatie uit bronnen in hun eigen woorden te verwerken. Laat hen vooral bij de onderdelen over Jan van Riebeeck, de VOC, Nelson Mandela en apartheid goed letten op het verschil tussen overschrijven en samenvatten.
Let bij taak 3 op het verschil tussen oudere en nieuwere bronnen. Sommige bronnen noemen Zuid-Afrika een land met 11 officiële talen, terwijl nieuwere bronnen ook Zuid-Afrikaanse Gebarentaal als officiële taal noemen. Dit verschil kan goed gebruikt worden om kort stil te staan bij broncontrole en actuele informatie.
Bij taak 4 is een eenvoudige schetskaart voldoende. Leerlingen mogen ook een digitale kaart gebruiken. Belangrijk is dat duidelijk wordt waar de gekozen plaatsen ongeveer liggen en waarom deze plaatsen passen bij de webkwestie.
Gebruik de rubric vooraf als houvast, zodat leerlingen weten waarop hun werk beoordeeld wordt. Op de pagina 5. Beoordeling staat de rubric: een beoordelingstabel waarin precies staat waar op gelet wordt en hoeveel punten leerlingen per onderdeel kunnen verdienen. Leerlingen kunnen deze rubric ook zelf gebruiken om hun werk alvast te controleren.
Het antwoordenblad of werkblad kan worden gebruikt als los werkblad, als digitaal document of als volledig einddossier bij deze webkwestie.